Honing-hoogsel

In de sectie "De beschikbare ruimte aanpassen" legde ik uit dat ik een lege romp met één of twee uitgebouwde raten en toplatjes met wasstrips bovenop de bijenkast plaats, afgescheiden door een koninginnerooster.

Wanneer oogsten?

Door de raampjes in de hoogsels kan ik de uitbouw volgen, en krijg ik ook een idee van de hoeveelheid honing die in de raten zit. Wanneer ik denk dat het hoogsel vol honing zit, neem ik een kijkje. 

venstertje
Het honing-hoogsel licht je best niet zomaar van het koninginnerooster omdat de raten hier misschien aan vastgehecht zijn, en je deze zou afscheuren. Ik gebruik een stevig eind dunne staaldraad die ik langzaam tussen de onderzijde van het bovenste hoogsel en het rooster trek, zodat de raten onderaan losgesneden worden. Daarna kantel je het hoogsel voorover en laat het staan op hetgeen nu de bovenkant van de bijenkast is. Nu kan je tussen de raten kijken en zien of deze inderdaad vol zitten.

Je kan met Warré kasten een lente- en zomeroogst binnenhalen. Een honinghoogsel opzetten voor een tweede oogst kan riskant zijn, zeker wanneer je niet van plan bent om later nog wintervoer te geven. Wanneer je het hoogsel te laat opzet, of het weer in augustus slecht is, riskeer je dat je een halfvol hoogsel hebt. Wanneer je een halfvol honinghoogsel laat staan, zit er een gat  binnenin je kast. Dit is te mijden en ik heb ondervonden dat de kast dan makkelijk geplunderd wordt. Het is dus beter om niet teveel te oogsten, eventueel door voor de 2e honingperiode een hoogseltje van halve hoogte te plaatsen.

Hoe oogsten

Zelf plaats ik een aantal uren voor de oogst een plaat met daarin bijendrijvers (éénrichtingsdeurtjes) in de plaats van het koninginnerooster. Dit werkt alleen wanneer er geen broed in het honing-hoogsel zit. Door met een koninginnerooster te werken, lukt dit.

IMG 3367

Vervolgens steek ik de raten één voor één los van de romp. Deze zitten dikwijls vastgebouwd aan de kanten en de venstertjes. Ik gebruik een kastbeitel hiervoor: steek met de scherpe kant tussen de zijkant en de raat, en duw door tot de punt tegen het toplatje zit. Geef dan een kleine tik zodat de propolis tussen kast en toplatje breekt. Wanneer je dit aan weerszijden doet, kan je de raten uitnemen en ze in een bak leggen om verder te verwerken. Borstel de bijen die er nog opzitten dan meteen weg.

IMG 3369IMG 3368IMG 3370

IMG 3371IMG 3373

Ik leg dan de honingraten in een lekbak met rooster van een ontzegelbak. 
De mooiste en versgebouwde raten gebruik ik om er raathoning van te maken. Ik gebruik een plexi malletje om brokken raat af te snijden en ze in plastic bakjes te leggen.
De andere raten en snij-restanten verkruimel ik met de handen. De honing lekt in de bak van de ontzegelstelling. Een dag later kan je die zeven en oppotten of nog laten rijpen. De zuivere wasresten kan je smelten tot mooie lichtgele was.

Hoeveelheid en kwaliteit

Wanneer je de bijen op eigen honing wil laten overwinteren moet je ze natuurlijk veel honing laten houden. Ik heb de indruk dat de volkjes in een Warré kast kleiner overwinteren dan in een kast met raampjes. Daardoor is ook minder honing nodig. Ik probeer toch minimaal 10 kg te laten zitten.
De bijen moeten zelf alle was voor de raten produceren, waarvoor opnieuw honing nodig is. Daardoor is de honingopbrengst per kast aanzienlijk lager dan bij kasten met raampjes die bijgevoederd worden.

In de praktijk oogst ik 7,5 tot 15 kg per kast per jaar. Dit lijkt weinig, maar qua "return on investment" is dit prima aangezien je er ook niets moet instoppen.

Ik stelde vast dat het vochtgehalte in honing uit Warré kasten hoger is dan bij kasten met raampjes die vlakbij staan, met oogst over dezelfde periode. In 2017 was het vochtgehalte van de honing uit mijn Simplex kasten ongeveer 16% tegenover 18% voor de Warré kasten. 18% is nog ruim beneden de wettelijke grens van 20%.